Irlandzki High Court rozpatrując sprawę L.M. zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o rozstrzygnięcie, czy wykonujący nakaz organ sądowy był zobowiązany do odroczenia wykonania europejskiego nakazu aresztowania, musi stwierdzić w pierwszej kolejności, iż w polskim systemie sądownictwa występują nieprawidłowości.

L.M., będący polskim obywatelem ściganym na podstawie trzech europejskich nakazów aresztowania wydanych przez polskie sądy za nielegalny obrót środkami odurzającymi, został zatrzymany w Irlandii w dniu 5 maja 2017 r. Po zatrzymaniu L.M. sprzeciwił się przekazaniu go polskim organom, bowiem obawiał się, iż w świetle niedawnych ustaw reformujących polskie sądownictwo, będzie w Polsce narażony na nierzetelny proces.

Wskazać przy tym należy, iż w reakcji na zmiany i reformy polskiego systemu sądownictwa, na które powoływał się L.M., Komisja Europejska w dniu 20 grudnia 2017 r. przyjęła na podstawie art. 7 ust. 1 TUE, uzasadniony wniosek wzywający Radę do stwierdzenia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Rzeczpospolitą Polską wartości Unii.

Irlandzki High Court rozpatrując sprawę L.M. zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o rozstrzygnięcie, czy wykonujący nakaz organ sądowy był zobowiązany do odroczenia wykonania europejskiego nakazu aresztowania, musi stwierdzić w pierwszej kolejności, iż w polskim systemie sądownictwa występują nieprawidłowości, które niosą za sobą rzeczywiste ryzyko naruszenia prawa do rzetelnego procesu sądowego, a następnie, iż na takie ryzyko narażona jest również sama zainteresowana osoba, czy też wystarczy, jeśli organ sądowy stwierdzi występowanie takich nieprawidłowości w polskim systemie sądownictwa, bez konieczności ustalenia, iż sama zainteresowana osoba jest na nie narażona. Jednocześnie irlandzki High Court zwrócił się do TSUE o wyjaśnienie, jakich informacji i gwarancji w konkretnym przypadku może żądać wykonujący nakaz organ sądowy, aby tego ryzyka uniknąć.

W związku z powyższym w dniu 28 czerwca 2018 r. rzecznik generalny Evgenia Tancheva w swojej opinii wskazała, iż „właściwy organ sądowy jest zobowiązany do odroczenia wykonania europejskiego nakazu aresztowania tylko wówczas, gdy oprócz stwierdzenia istnienia rzeczywistego ryzyka rażącego naruszenia prawa do sądu w wydającym nakaz państwie członkowskim z uwagi na nieprawidłowości w jego systemie sądownictwa, stwierdzi również, że na to ryzyko jest narażona sama osoba, wobec której ów nakaz wydano”.

Zauważyć jednakże należy, iż opinia rzecznika generalnego nie wiąże TSUE, a sam wyrok w sprawie L.M. zostanie wydany w terminie późniejszym.

English